“Miếng bánh” tiêu dùng gần 6 triệu tỷ đồng đang mở ra cơ hội cho nhóm doanh nghiệp bán lẻ. Kết quả kinh doanh quý III/2026 của nhiều ông lớn như Thế Giới Di Động (MWG), FPT Retail (FRT), Digiworld (DGW) hay Masan (MSN) đều ghi nhận tăng trưởng tích cực, thậm chí lợi nhuận tăng gấp đôi so với cùng kỳ.
Trong khi đó, một số cổ phiếu đã lùi về vùng định giá thấp so với lịch sử. Liệu đây có phải thời điểm thích hợp để nhà đầu tư tìm kiếm cơ hội ở nhóm ngành này?
Định giá đã về vùng thấp?
Theo dữ liệu thống kê từ FiinTrade, một số cổ phiếu bán lẻ đang giao dịch ở vùng P/E thấp so với mặt bằng định giá trong lịch sử. Đáng chú ý, Masa (MSN) và Thế Giới Di Động (MWG) đều đã lùi về những vùng định giá từng xuất hiện trong giai đoạn thị trường chịu tác động của các cú sốc lớn.
Cụ thể, MSN hiện có P/E khoảng 11,7 lần, tiệm cận vùng đáy 10,5 lần ghi nhận trong giai đoạn Covid-19. Mức định giá này cũng thấp hơn đáng kể so với khoảng 37 lần vào thời điểm thị trường chịu tác động từ cú sốc thuế quan hồi tháng 4/2025.
Tương tự, P/E của MWG đã giảm xuống dưới 10 lần, trở về vùng thấp nhất trong 6 năm qua và chỉ nhỉnh hơn mức đáy khoảng 8 lần được ghi nhận trong giai đoạn Covid-19.
Đáng chú ý, nhiều công ty chứng khoán đang nhìn nhận tích cực về triển vọng của 2 doanh nghiệp này.
Với MSN, Chứng khoán SHS và BSC vừa công bố các báo cáo phân tích, đưa ra giá mục tiêu trên 98.000 đồng/cp, tương ứng tiềm năng tăng giá hơn 34% so với thị giá hiện tại.
Trong khi đó, đối với MWG, Chứng khoán VNDirect đưa ra khuyến nghị tích cực cùng giá mục tiêu hơn 125.000 đồng/cp, tương ứng dư địa tăng giá trên 70% so với vùng giá hiện tại.
Đặt cạnh 2 mã trên, FPT Retail (FRT) đang được thị trường định giá cao hơn với P/E khoảng 18,7 lần, cao hơn 4 lần so với vùng đáy định giá trong thời kỳ Covid-19.
Riêng PNJ, sau khi cổ phiếu mất hơn một nửa giá trị, P/E hiện còn khoảng 4,5 lần, thấp hơn đáng kể so với đầu năm 2026 và thủng cả vùng định giá trong thời kỳ Covid-19. Tuy nhiên, định giá thấp không đồng nghĩa với cơ hội hấp dẫn khi doanh nghiệp vẫn đối mặt với những rủi ro về hoạt động kinh doanh và bài toán thanh khoản liên quan đến kim cương.
Kết quả kinh doanh tăng mạnh nhưng “biến số” vẫn còn
Trong khi mặt bằng định giá đã lùi về vùng thấp nhiều năm, kết quả kinh doanh của nhóm bán lẻ vẫn ghi nhận những tín hiệu tăng trưởng tích cực. Riêng MWG ghi nhận doanh thu quý III đạt 52.614 tỷ đồng, tăng 32% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt 3.094 tỷ đồng, tăng 75%.
Cùng hệ thống, Điện Máy Xanh đạt doanh thu 34.180 tỷ đồng, tăng 22%. Đáng chú ý, lợi nhuận sau thuế đạt 2.825 tỷ đồng, gấp đôi cùng kỳ.
FPT Retail ghi nhận doanh thu 17.530 tỷ đồng, tăng 43,6%; lợi nhuận sau thuế đạt 440 tỷ đồng, tăng gấp đôi. Digiworld cũng có một quý kinh doanh khởi sắc với doanh thu 11.022 tỷ đồng, tăng 49% và lợi nhuận sau thuế 276 tỷ đồng, tăng 66%.
Masan là một trong những cái tên có mức tăng trưởng nổi bật nhất. Doanh thu hợp nhất quý III đạt 36.981 tỷ đồng, tăng 75%, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt 3.671 tỷ đồng, tăng 204% so với cùng kỳ.
Ở chiều ngược lại, PNJ trở thành điểm trừ đáng chú ý khi doanh thu quý III giảm 14%, còn 6.995 tỷ đồng và ghi nhận khoản lỗ sau thuế 257 tỷ đồng.
Bức tranh kinh doanh cho thấy sức bật đáng kể của các doanh nghiệp đầu ngành, nhưng vẫn còn đối mặt với nhiều “biến số”. Nhìn về năm 2027, SSI Research cho rằng nhóm bán lẻ, tiêu dùngvẫn phải đối mặt với áp lực từ mặt bằng lãi suất cao và những khó khăn của thị trường xuất khẩu.
Lãi suất tăng có thể khiến chi phí vốn, chi phí vận hành và giá đầu vào của doanh nghiệp tăng lên, qua đó gây sức ép lên biên lợi nhuận. Trong khi đó, thu nhập khả dụng của người dân cũng chịu ảnh hưởng, khiến nhu cầu mua sắm, đặc biệt với các mặt hàng không thiết yếu, có nguy cơ chững lại.
Áp lực này càng đáng chú ý khi nhiều doanh nghiệp đang duy trì quy mô nợ vay lớn. Tính đến cuối quý III/2026, MSN ghi nhận hơn 69.500 tỷ đồng nợ vay tài chính và đã chi hơn 4.700 tỷ đồng trả lãi vay trong 9 tháng. Các doanh nghiệp khác cũng có dư nợ đáng kể như MWG (27.700 tỷ đồng), DMX (21.700 tỷ đồng) và FRT (14.200 tỷ đồng).
Dù vậy, nợ vay lớn chưa hẳn đồng nghĩa với áp lực thanh khoản nếu doanh nghiệp sở hữu lượng tiền và tài sản có tính thanh khoản cao. MWG là trường hợp đáng chú ý khi có hơn 59.770 tỷ đồng tiền mặt và các khoản tương đương tiền vào cuối quý III/2026. Hoạt động cho vay cũng mang về cho doanh nghiệp khoảng 2.600 tỷ đồng trong 9 tháng đầu năm.
DMX cũng ghi nhận lượng tiền và các khoản tương đương tiền khoảng 38.100 tỷ đồng, trong khi con số này tại MSN là 14.700 tỷ đồng.
Lượng tiền lớn giúp các doanh nghiệp có thêm bộ đệm trước biến động lãi suất, đồng thời tạo dư địa để duy trì hoạt động và mở rộng hệ thống.
Thị trường gần 6 triệu tỷ đồng và cuộc dịch chuyển thị phần
Một trong những động lực đáng chú ý của nhóm bán lẻ nằm ở quy mô thị trường và sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tại Việt Nam đạt khoảng 5,92 triệu tỷ đồng, tăng 13,4% so với cùng kỳ. Nếu loại trừ yếu tố giá, mức tăng vẫn đạt 7,8%.
Đáng chú ý, tăng trưởng của ngành không chỉ đến từ việc người dân chi tiêu nhiều hơn, mà còn từ quá trình dịch chuyển kênh phân phối. Một phần dòng tiền đang chuyển từ chợ truyền thống, cửa hàng tạp hóa và các điểm bán nhỏ lẻ sang những chuỗi bán lẻ hiện đại.
Đây là xu hướng tạo lợi thế cho các doanh nghiệp có quy mô lớn như MWG, MSN hay FRT. Với mạng lưới cửa hàng rộng, khả năng đàm phán với nhà cung cấp và hệ thống vận hành chuyên nghiệp, các doanh nghiệp này có cơ hội giành thêm thị phần từ những đơn vị kinh doanh nhỏ lẻ.
Thực tế, các chuỗi WinMart+, Bách Hóa Xanh, Long Châu, Điện Máy Xanh… liên tục mở rộng mạng lưới từ năm 2023. Đến đầu năm 2026, tổng quy mô hệ thống của nhóm bán lẻ hiện đại đã tiến sát 15.000 điểm bán.
Điểm đáng chú ý là cuộc cạnh tranh này không đơn thuần nằm ở việc mở thêm cửa hàng. Khi quy mô đủ lớn, doanh nghiệp có thể tối ưu chi phí mua hàng, logistics, quản lý tồn kho và khai thác dữ liệu khách hàng. Nếu kiểm soát tốt chi phí, tăng trưởng doanh thu từ việc mở rộng thị phần có thể chuyển hóa thành tăng trưởng lợi nhuận.
Theo Mirae Asset, sự phát triển của bán lẻ trực tuyến và thương mại điện tử cũng không nhất thiết làm suy giảm nhu cầu tại các cửa hàng vật lý. Ngược lại, các kênh có thể bổ trợ cho nhau thông qua mô hình bán hàng đa kênh, giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng tốt hơn và cải thiện hiệu quả kinh doanh.
Nhìn chung, nhóm cổ phiếu bán lẻ đang có những yếu tố hỗ trợ tương đối rõ ràng, từ sức mua trong nước, quá trình dịch chuyển thị phần đến lợi thế quy mô của các doanh nghiệp đầu ngành.
MSN, MWG… cũng đã lùi về vùng định giá thấp nhất trong nhiều năm, trong khi triển vọng tăng trưởng vẫn còn nhiều dư địa. Với nhà đầu tư, cổ phiếu nào thực sự hưởng lợi và có khả năng chuyển hóa tăng trưởng thành lợi nhuận mới là điều quyết định khoản đầu tư có sinh lời hay không.