Bên cạnh vị thế hàng đầu ngành thép, Tập đoàn Hòa Phát (HoSE: HPG) còn có một mảng kinh doanh ít được chú ý là điện lạnh – điện máy gia dụng. Dù đóng góp chưa lớn vào doanh thu và lợi nhuận toàn tập đoàn, tuy nhiên Hòa Phát hiện nằm trong nhóm doanh nghiệp dẫn đầu lĩnh vực sản xuất hàng gia dụng tại Việt Nam.
Tại ĐHCĐ thường niên 2026, trả lời cổ đông về lĩnh vực điện máy gia dụng, bà Nguyễn Thị Thảo Nguyên – Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn cho biết, mảng này chiếm tỷ trọng nhỏ trong cơ cấu doanh thu, lợi nhuận của Tập đoàn. Nhưng xét về doanh nghiệp Việt tham gia sản xuất hàng gia dụng, Hòa Phát nằm trong Top đầu.
Doanh thu năm 2025 đã gấp 5 lần so với năm 2021, và Hòa Phát là doanh nghiệp đầu tiên xuất khẩu tủ lạnh sang Mỹ. Đây là mảng cạnh tranh rất khốc liệt nhưng tinh thần của Tập đoàn là khó khăn nào cũng vượt qua.
Tập đoàn Hòa Phát bước chân vào ngành điện lạnh bắt đầu từ đầu những năm 2000. Trong một chuyến công tác nước ngoài, Chủ tịch Hòa Phát Trần Đình Long quan sát thấy các khu chung cư phủ kín dàn nóng điều hòa và cho rằng xu hướng tương tự sẽ sớm xuất hiện tại các đô thị Việt Nam.
Thời điểm đó, điều hòa tại Việt Nam chủ yếu xuất hiện trong các tòa nhà văn phòng, còn nhu cầu từ hộ gia đình vẫn tương đối thấp. Thị trường đồng thời gần như phụ thuộc vào hàng nhập khẩu, trong khi các thương hiệu nước ngoài chiếm ưu thế về công nghệ, thương hiệu và mạng lưới phân phối.
Dù vậy, Hòa Phát quyết định lựa chọn hướng sản xuất trong nước thay vì chỉ nhập khẩu và lắp ráp sản phẩm.
Khởi đầu với 30 chiếc điều hòa
Tháng 7/2001, Công ty TNHH Nhựa Hòa Phát được thành lập tại Khu công nghiệp Như Quỳnh, Hưng Yên, ban đầu chủ yếu sản xuất linh kiện nhựa cho Công ty Nội thất Hòa Phát.
Đến tháng 10/2002, doanh nghiệp đầu tư nhà máy mới rộng 8,5ha tại Khu công nghiệp Phố Nối A và đổi tên thành Công ty TNHH Nhựa và Điện lạnh Hòa Phát.
Một năm sau, ông Trần Đình Long thành lập tổ dự án nghiên cứu sản xuất điều hòa. Đội ngũ kỹ thuật của Hòa Phát được cử sang Trung Quốc, Đài Loan và Nhật Bản tìm hiểu dây chuyền, công nghệ và quy trình lắp ráp của các nhà sản xuất lớn.
Tháng 9/2003, thương hiệu Funiki chính thức ra đời. Lô sản phẩm đầu tiên gồm 30 chiếc điều hòa thuộc hai dòng SC09 và SC12 được xuất xưởng và lắp đặt tại làng sinh viên Hacinco.
Những bước đi đầu tiên không hoàn toàn thuận lợi. Sản phẩm mới, thương hiệu chưa có tên tuổi trong khi tỷ lệ lỗi ban đầu còn tương đối cao khiến các nhà phân phối dè dặt.
Hòa Phát sau đó tập trung xử lý lỗi, hỗ trợ hệ thống phân phối và liên tục điều chỉnh sản phẩm. Một số nhà phân phối tham gia từ giai đoạn đầu vẫn tiếp tục hợp tác với Điện lạnh Hòa Phát sau hơn 20 năm.
Từ 1.700 lên hơn 10.500 điểm bán
Đến năm 2019, doanh thu Điện lạnh Hòa Phát lần đầu đạt mốc 1.000 tỷ đồng.
Bước ngoặt tiếp theo diễn ra vào năm 2021 khi Tổng Công ty Điện máy Gia dụng Hòa Phát được thành lập và hoạt động kinh doanh được tái cấu trúc. Doanh nghiệp tập trung vào hai hướng chính gồm mở rộng mạng lưới khách hàng và ứng dụng chuyển đổi số vào hoạt động bán hàng.
Sau quá trình này, quy mô phân phối của Hòa Phát tăng nhanh. Từ khoảng 1.700 điểm bán, mạng lưới được mở rộng lên hơn 10.500 điểm bán trên toàn quốc vào tháng 5/2026. Doanh nghiệp đồng thời xây dựng mạng lưới hơn 19.000 kỹ thuật viên.
Song song với mở rộng thị trường, doanh nghiệp tiếp tục đầu tư năng lực sản xuất. Năm 2022, nhà máy tại Phú Mỹ được hoàn thành với vốn đầu tư hơn 800 tỷ đồng, công suất khoảng 375.000 sản phẩm/năm, tập trung vào tủ đông và tủ mát dung tích lớn.
Sản lượng điều hòa tăng 35% giữa lúc thị trường đi xuống
Năm 2025 đánh dấu một năm tăng trưởng mạnh của Điện lạnh Hòa Phát. Doanh thu doanh nghiệp tăng hơn 42% so với năm 2024 và đạt quy mô gần 5 lần so với năm 2021.
Riêng mảng điều hòa, sản lượng bán ra của Hòa Phát tăng 35%, trái ngược với diễn biến chung khi tổng lượng tiêu thụ điều hòa trên thị trường giảm khoảng 11,5% so với năm trước.
Ở ngành hàng tủ lạnh, sản lượng của Hòa Phát tăng tới 210% trong khi sức mua chung của thị trường chỉ tăng khoảng 1%. Funiki cũng dẫn đầu thị phần ở phân khúc tủ lạnh dung tích dưới 200 lít, còn tủ đông Hòa Phát đứng thứ hai trên thị trường.
Sản phẩm điện lạnh của Hòa Phát hiện không chỉ phục vụ thị trường trong nước mà đã được xuất khẩu sang 6 quốc gia gồm Mỹ, Canada, Thái Lan, Myanmar, Lào và Campuchia.
Một trong những bước tiến đáng chú ý diễn ra vào năm 2024, khi dòng tủ lạnh Double Inverter dung tích 286 lít do Điện lạnh Hòa Phát sản xuất đáp ứng các chứng nhận quốc tế CSA và UL và được xuất khẩu sang Mỹ.
Tiếp tục rót 50 triệu USD vào nhà máy mới
Sau giai đoạn tăng trưởng trên, Hòa Phát tiếp tục mở rộng mảng điện lạnh trong năm 2026.
Doanh nghiệp đang đầu tư 50 triệu USD xây dựng nhà máy tủ lạnh mới tại Phú Mỹ với công suất thiết kế khoảng 1,2 triệu sản phẩm mỗi năm.
Nhà máy mới được định hướng sản xuất những dòng sản phẩm dung tích lớn hơn như tủ Side by Side và các dòng tủ từ 450-650 lít. Đây là bước dịch chuyển đáng kể so với danh mục trước đây của Hòa Phát vốn chủ yếu tập trung vào các dòng tủ dung tích dưới 280 lít.
Việc mở rộng công suất cũng cho thấy tham vọng của Hòa Phát trong việc tiến sâu hơn vào các phân khúc điện lạnh có giá trị cao, đồng thời gia tăng năng lực đáp ứng các đơn hàng lớn cả ở thị trường nội địa lẫn xuất khẩu.