Trong khi xuất khẩu thép xây dựng giảm, thị trường nội địa lại ghi nhận mức tăng trưởng tiêu thụ gần 20% trong 9 tháng đầu năm 2026.
Dòng vốn đầu tư công cùng sự mở rộng của hoạt động xây dựng đang tạo thêm sức cầu, đồng thời làm nổi bật cuộc cạnh tranh thị phần giữa các nhà sản xuất thép.
Từ dòng vốn đầu tư đến nhu cầu vật liệu xây dựng
Năm 2026, Việt Nam bước vào một giai đoạn đẩy mạnh đầu tư hạ tầng với quy mô vốn đầu tư công được Quốc hội giao lên tới 1,08 triệu tỷ đồng, cao nhất từ trước đến nay.
Sau 9 tháng, khoảng 643.000 tỷ đồng vốn đầu tư công đã được giải ngân, tăng hơn 202.000 tỷ đồng so với cùng kỳ năm trước. Cùng thời gian, tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt 3,11 triệu tỷ đồng, tăng 15,1%; vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện đạt 21,07 tỷ USD, tăng 12,1%.
Những con số này phản ánh sự mở rộng của hoạt động đầu tư trên nhiều lĩnh vực, từ hạ tầng giao thông, khu công nghiệp đến xây dựng dân dụng và bất động sản.
Khác với nhiều lĩnh vực kinh tế, sự gia tăng đầu tư vào hạ tầng và xây dựng có mối liên hệ trực tiếp với nhu cầu vật liệu. Khi các dự án bước vào giai đoạn thi công, nhu cầu đối với thép, xi măng, đá xây dựng và các loại vật tư khác cũng được hình thành.
Trong bức tranh đó, thị trường thép Việt Nam đang ghi nhận những chuyển động đáng chú ý.
Theo báo cáo thị trường tháng 10/2026 của Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), trong 9 tháng đầu năm, tổng sản lượng sản xuất thép các loại đạt hơn 27,83 triệu tấn, tăng 16,5% so với cùng kỳ. Lượng bán hàng đạt gần 27,73 triệu tấn, tăng 19,2%.
Riêng thép xây dựng, sản lượng sản xuất đạt 11,56 triệu tấn, tăng 20%; lượng bán hàng đạt 11,64 triệu tấn, tăng 19,6%.
Đáng chú ý, mức tăng trưởng này diễn ra trong bối cảnh xuất khẩu thép xây dựng giảm 5,7% so với cùng kỳ năm trước.
Sự trái chiều giữa tổng lượng bán hàng và xuất khẩu cho thấy sức cầu trong nước đang đóng vai trò ngày càng quan trọng đối với ngành thép xây dựng.
Đây cũng là điểm khác biệt đáng chú ý của thị trường thép năm 2026: Trong khi đầu ra quốc tế còn nhiều thách thức, sự mở rộng của hoạt động đầu tư và xây dựng trong nước đang tạo ra một thị trường tiêu thụ lớn cho các nhà sản xuất nội địa.
Sức cầu nội địa đang thay đổi bản đồ tiêu thụ thép
Không chỉ tăng về quy mô, thị trường thép xây dựng còn ghi nhận sự khác biệt đáng kể về tốc độ tăng trưởng giữa các khu vực.
Theo VSA, trong 9 tháng đầu năm 2026, miền Bắc vẫn là thị trường tiêu thụ thép xây dựng lớn nhất cả nước với gần 5,09 triệu tấn, tăng 19,3% so với cùng kỳ.
Tuy nhiên, miền Nam mới là khu vực ghi nhận tốc độ tăng trưởng cao nhất: Lượng bán hàng đạt gần 3,53 triệu tấn, tăng 29,9%. Miền Trung cũng tăng 24,7%, đạt hơn 1,3 triệu tấn.
Diễn biến này xuất hiện trong bối cảnh nhiều địa phương phía Nam tăng tốc triển khai các dự án hạ tầng lớn. Đơn cử tại TP.HCM, tổng vốn đầu tư công giải ngân trong 9 tháng đầu năm đạt 75,5% kế hoạch, cao hơn mức bình quân cả nước là 62,9%.
Cùng với các công trình giao thông, những dự án phát triển khu công nghiệp, đô thị và nhà ở cũng góp phần mở rộng nhu cầu vật liệu xây dựng.
Sự thay đổi này đặt ra một bài toán mới cho các doanh nghiệp thép: Thị trường không chỉ cần sản lượng lớn hơn, mà còn đòi hỏi khả năng cung ứng phù hợp với tiến độ công trình, vị trí địa lý và đặc điểm nhu cầu của từng khu vực.
Cuộc đua thị phần khi thị trường mở rộng
Khi sức cầu nội địa tăng trưởng, các doanh nghiệp thép bước vào cuộc cạnh tranh không chỉ về giá bán mà còn về năng lực sản xuất, hệ thống phân phối và khả năng đáp ứng những đơn hàng quy mô lớn.
Theo VSA, trong 9 tháng đầu năm 2026, Hòa Phát (HPG) tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu thị trường thép xây dựng với lượng bán hàng đạt hơn 4,07 triệu tấn, chiếm 35% thị phần.
Đứng thứ hai là VNSTEEL (TVN) với hơn 1,42 triệu tấn, tương ứng 12,21%. Tiếp theo là Vina Kyoei với 615.707 tấn, chiếm 5,29%; Việt Đức đạt 577.067 tấn, chiếm 4,96%; Việt Ý (VIS) đạt 403.932 tấn, chiếm 3,47%.
Tổng cộng, năm doanh nghiệp lớn nhất chiếm gần 61% lượng bán hàng thép xây dựng theo thống kê của VSA.
Cơ cấu này cho thấy lợi thế quy mô đang đóng vai trò quan trọng trên thị trường thép xây dựng. Tuy nhiên, khi nhu cầu tiêu thụ tăng nhanh tại các khu vực, khả năng tổ chức sản xuất và đưa sản phẩm đến công trình cũng trở thành yếu tố cạnh tranh đáng kể.
Đối với các doanh nghiệp có hệ thống nhà máy và phân phối trải rộng, sự gia tăng nhu cầu tại nhiều địa phương có thể tạo điều kiện mở rộng sản lượng bán hàng.
Ngược lại, những doanh nghiệp tập trung vào một số thị trường nhất định sẽ cần tận dụng lợi thế về khoảng cách vận chuyển, quan hệ khách hàng và khả năng cung ứng tại chỗ.
Bên cạnh đó, giá bán và chi phí nguyên liệu vẫn là những biến số ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh.
Theo VSA, trong tháng 9/2026, giá thép xây dựng trong nước tiếp tục xu hướng phục hồi, với thép cuộn dao động ở mức 14.800-15.100 đồng/kg và thép cây khoảng 14.950-15.400 đồng/kg, tùy chủng loại và khu vực.
Trong khi đó, giá quặng sắt, than luyện cốc và thép phế vẫn biến động theo thị trường quốc tế. Điều này khiến khả năng kiểm soát chi phí và duy trì hiệu quả sản xuất tiếp tục là yếu tố quan trọng đối với các doanh nghiệp.
Trong bối cảnh Chính phủ tiếp tục thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, đặc biệt đối với các công trình hạ tầng trọng điểm, ngành thép xây dựng có thêm dư địa duy trì sức cầu trong những tháng cuối năm.
Sau 9 tháng tăng trưởng gần 20%, thị trường thép xây dựng đang bước vào những tháng cuối năm với nền tảng tiêu thụ tích cực.