Trong báo cáo vừa công bố, Chứng khoán MB (MBS) đánh giá thị trường hàng hóa đang xuất hiện nhiều tín hiệu cho thấy một chu kỳ tăng giá mới. Chỉ số hàng hóa Bloomberg đã tăng 32% tính đến giữa tháng 9/2026 và lên mức cao nhất trong hơn một thập kỷ.
Cụ thể, trong giai đoạn từ ngày 28/2 đến 15/9/2026, nhiều nhóm hàng hóa ghi nhận mức tăng đáng kể. Giá khí tự nhiên châu Âu tăng 152%, dầu sưởi tăng 102%, lưu huỳnh tăng 99% và nhiên liệu máy bay tăng 77%.
Dầu diesel tăng 67%, dầu WTI tăng 58%, dầu Brent tăng 49% và xăng tăng 45%. Ở nhóm hàng hóa nông nghiệp, đường và cotton cùng tăng 29%, phân bón DAP tăng 27%, lúa mì tăng 23%, ngô tăng 22% và dầu cọ tăng 21%.
3 động lực chính của siêu chu kỳ hàng hóa và những nhóm ngành được hưởng lợi
Theo MBS, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang tác động tới nhiều ngành, trong đó có dầu khí, may mặc và may sợi, đồng thời gây gián đoạn nguồn cung phân bón trong bối cảnh xung đột Mỹ – Iran.
Trong khi đó, chiến sự tại Biển Đen giữa Nga và Ukraine tác động tới nhóm nông sản và ngũ cốc. Việc phong tỏa khiến dự trữ lúa mì của Nga và Ukraine tăng lên.
Yếu tố thứ ba là hiện tượng El Niño, được MBS liên hệ với triển vọng của ngành cao su cũng như lương thực và thực phẩm toàn cầu.
Từ ba yếu tố trên, MBS xây dựng kịch bản biến động hàng hóa giai đoạn 2026-2027, trong đó dầu khí, may mặc và may sợi, phân bón, nông sản và ngũ cốc, cao su cùng thực phẩm là những nhóm chịu tác động.
Trong nhóm cao su, MBS đánh giá triển vọng được hỗ trợ bởi giá bán tăng và nguồn thu từ chuyển đổi đất sang khu công nghiệp. Giá cao su tự nhiên duy trì ở mức cao do nguồn cung thắt chặt, qua đó thúc đẩy biên lợi nhuận doanh nghiệp. Tại Việt Nam, giá SVR10 được dự phóng đạt 3 USD/kg vào cuối năm 2027, tương ứng mức tăng 29%.
MBS đồng thời chỉ ra tình trạng nguồn cung thắt chặt do chuyển đổi diện tích trồng cao su sang khu công nghiệp. Bên cạnh đó, hiện tượng El Niño kéo dài có thể tác động kép đến sản lượng khai thác và gây tổn hại hệ sinh thái.
Ở một số thị trường trọng điểm, giá cao su cũng ghi nhận mức tăng đáng kể. Giá SVR10 Việt Nam tăng 29%, STR20 Thái Lan tăng 29% và SIR20 Indonesia tăng 33%.
Về doanh nghiệp, MBS đánh giá GVR và PHR có lợi thế về quy mô và nguồn thu từ đền bù đất. Hai doanh nghiệp được hưởng lợi trực tiếp từ quỹ đất khu công nghiệp và tiền đền bù khi chuyển đổi đất. Trong khi đó, TRC và DRI được đánh giá có dư địa tăng sản lượng tại nước ngoài khi các vườn cây tại Lào và Campuchia bước vào giai đoạn khai thác năng suất cao nhất.
MBS cũng lưu ý chính sách cổ tức tiền mặt hấp dẫn tại nhóm cao su, với tỷ suất cổ tức dự kiến khoảng 7-14%, nhờ dòng tiền dồi dào và lợi nhuận cải thiện.
Ở nhóm dầu khí, MBS nhận định triển vọng của các doanh nghiệp được hỗ trợ bởi chu kỳ đầu tư thượng nguồn và diễn biến giá dầu. Theo kịch bản của MBS, giá dầu Brent được dự báo duy trì ở mức 85-95 USD/thùng và có thể vượt 120 USD/thùng nếu xung đột leo thang.
Bên cạnh yếu tố giá, chu kỳ đầu tư thượng nguồn được kỳ vọng là động lực đối với ngành dầu khí. MBS đề cập các dự án như Lô B – Ô Môn và Cá Voi Xanh, với tổng giá trị hợp đồng tiềm năng tại các dự án lớn khoảng 1-1,5 tỷ USD.
Đáng chú ý, MBS dự báo khối lượng backlog của PVS đạt hơn 1 tỷ USD. Các dự án M&C được kỳ vọng bước vào giai đoạn cao điểm từ năm 2026. Cùng với đó, kế hoạch gia tăng công suất được kỳ vọng tạo thêm động lực cho ngành trong giai đoạn 2026-2030.
Đối với PVT, MBS đánh giá doanh nghiệp đang mở rộng mạnh quy mô đội tàu. Giai đoạn 2025 đến quý II/2026, đội tàu được nâng lên 68 chiếc, phục vụ thị trường quốc tế. Doanh thu năm 2026 của PVT được MBS dự phóng đạt 12.204 tỷ đồng, mức cao nhất lịch sử. Doanh nghiệp cũng duy trì thị phần vận tải dầu thô/LPG nội địa nhờ lợi thế tại Dung Quất và Nghi Sơn.
Một yếu tố khác được MBS đề cập trong triển vọng dầu khí là sự gia tăng của chi phí vận tải biển. Theo phân tích, việc tuyến vận chuyển vòng qua Mũi Hảo Vọng kéo dài hành trình từ 19 lên 48 ngày, qua đó làm tăng chi phí vận tải biển. MBS ghi nhận chi phí vận tải đối với tàu Suezmax tăng 83%, trong khi tàu VLCC tăng 67%. Diễn biến này được đặt trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị và những thay đổi trên các tuyến vận tải biển quốc tế.